- Mámleketimizdegi "qızıl," "sarı" hám "jasıl" aymaqlardıń jańalanǵan dizimi járiyalandı 12
- Azıq-túlik qáwipsizligin támiyinlew hám úy janındaǵı jer uchastkelerinen nátiyjeli paydalanıwdı rawajlandırıw máseleleri dodalandı. 11
- Prezident Bektemir rayonı aktivleri menen ushırasıw ótkerdi. 11
- Deputatlar tárepinen Ózbekstan Respublikası máhálle hám shańaraqtı qollap-quwatlaw ministri lawazımına talaban maqullandı 11
- Mámleket basshıları sóylesiwlerdiń nátiyjelerinen qanaatlanǵanlıǵın bildirdi 10
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev 4-fevral kúni awıl xojalıǵında klasterlerdi bunnan bılay da rawajlandırıw máseleleri boyınsha májilis ótkerdi.
Elde agrar tarawdı reformalaw, tarawǵa bazar mexanizmlerin hám zamanagóy texnologiyalardı engiziw boyınsha izbe-iz ilajlar ámelge asırılmaqta. Atap aytqanda, klaster sisteması jolǵa qoyıldı, egin egiletuǵın maydanlar zamanagóy talaplardı esapqa alǵan halda diversifikaciyalandı. Nátiyjede awıl xojalıǵı ónimlerin islep shıǵarıwshılardıń nátiyjeliligi hám dáramatları artıp barmaqta. Jergilikli ónimlerdiń 80 nen aslam túri dúnyanıń 66 mámleketine eksport etilmekte.
Mámleket basshısınıń 2019-jıl 23-oktyabrdegi Pármanı menen Ózbekstan awıl xojalıǵın 2020–2030-jıllarda rawajlandırıw strategiyası qabıl etildi. Oǵan muwapıq, joqarı qosımsha qunǵa iye ónimlerdi islep shıǵarıw maqsetinde miywe-sabzavot klasterleri shólkemlestirilmekte. Bunıń ushın barlıq shólkemlestiriw-huqıqıy tiykarlar Prezidenttiń 2019-jıl 11-dekabrdegi tiyisli qararında belgilengen. Ótken qısqa waqıt ishinde hákimlikler tárepinen usınday 86 klasterdi shólkemlestiriw boyınsha usınıslar tayarlandı.
Keńeste klasterlerdiń rejelestirilgen quwatları, eksport imkaniyatları hám tartılatuǵın investiciyalar kólemi haqqında maǵlıwmat berildi.
Atap ótilgenindey, klasterler tárepinen ónimlerdi qayta islew, saqlaw hám qurıtıwdı shólkemlestiriw boyınsha ulıwma quwatı 430 mıń tonnanı quraytuǵın 96 joybardı ámelge asırıw názerde tutılǵan. Sonday-aq, 6 mıń gektar maydanda intensiv baǵlar hám derlik 8 mıń gektar maydanda júzimzarlar jaratıw joybarları islep shıǵılǵan. Usı jıl ushın 410 million dollarlıq ónimdi eksport etiw rejelestirilgen.
Awıl xojalıǵı ministrligine klasterler jumısın shólkemlestiriw, shet el ekspertleriniń juwmaqları tiykarında eginlerdi nátiyjeli jaylastırıw, zárúr tuqımlar hám kóshеtlerdi aldın ala tayarlaw, Finans ministrligine bolsa klasterlerdi aylanba qarjılar menen támiyinlew boyınsha tapsırmalar berildi.
“Ózbekozikovqatholding” kompaniyasına jańa bazarlardı izlew hám ónimler eksportı máselelerinde klasterlerge turaqlı ámeliy járdem kórsetiw zárúrligi aytıldı.
Keńeste sonday-aq, paxtashılıq klasterleriniń jumısın jetilistiriw, paxta hám biyday jetistiriw boyınsha mámleketlik buyırtpanı basqıshpa-basqısh biykar etiw máseleleri talqılandı.
Mámleket basshısı bul haqqında usı jıldıń 24-yanvarında Oliy Majlisqa jollanǵan Múrájatnamasında sóz etken edi. “Biz paxta hám biydaydı satıp alıwda bazar principlerine tiykarlanǵan sistemaǵa basqıshpa-basqısh ótemiz hám bul ónimlerdi jetistiriw boyınsha mámleketlik buyırtpa ámeliyatın biykar etemiz. Eger biz bul jol menen júrmесек, fermerlerimiz hám diyqanlarımız ónimdi erkin jetistire almaydı hám kútilgen dáramatqa iye bola almaydı, al hákimlerdiń jumıs usılları burınǵıday bolıp qaladı”, degen edi Shavkat Mirziyoyev.
Bul mámlekettiń tarawǵa aralasıwın keskin qısqartıw menen birge, hákimlerdiń reja izinen quwıwına hám májbúriy miynetke tartıw jaǵdaylarına shekem qoyadı.
Klaster sisteması bazar principlerine ótiwdiń áhmiyetli faktorı bolıp esaplanadı. Házirge shekem Ózbekstanda 73 paxta-toqımashılıq klasteri dúzildi, ótken jılı olardıń úlesine jetistirilgen paxta óniminiń 73 procenti tuwrı keldi. Bul jańa dúzilmelerdegi ortasha ónimdarlıq klasterge kirmеген jerlerge salıstırǵanda 4,1 centnerge joqarı bolǵan, qosımsha túrde 428 mıń tonna paxta tayarlanǵan.
Keńeste klasterlerdiń huqıqıy statusın belgilew, olardı tańlawdıń ashıq mexanizmlerin engiziw, fermerler menen óz-ara qatnasıqlardı jolǵa qoyıw boyınsha wazıypalar belgilendi.
Shólkemlestiriw jumısları, sonıń ishinde 27 klasterge paxta tayarlaw ushın olardıń islew imkaniyatınan artıq jer ajıratılǵanı, al 500 mıń tonna paxta talshıǵın tayarlaw quwatına iye ayırım basqa klasterlerge jetkilikli maydan ajıratılmaǵanı keskin sınǵa alındı.
Prezident klasterlerdi qáliplestiriwde shiyki zatı tereń qayta islewdiń rejelestirilgen dárejesi hám investiciya kólemi, sonday-aq fermerler menen esap-kitap islew ushın qarjınıń jetkilikliligi tiykarǵı ólshemler bolıwı kerek ekenin atap ótti.
Klasterler qamtımaǵan paxta maydanlarında fermerler qatnasında kooperaciyalar dúziletuǵını aytıldı. Paxta tazalaw zavodları kooperaciyalardı shólkemlestiriw ushın fermerlerge beriledi, qosımsha qunnan alınatuǵın dáramat bolsa kooperaciya aǵzaları bolǵan fermerler arasında bólistiriledi.
Awıl xojalıǵı hám Ádillik ministrliklerine klasterler menen fermerlerdiń wazıypaların anıq belgilew, olardıń iskerligin tártipke salıw mexanizmlerin islep shıǵıw tapsırıldı.
Paxta tayarlawdı qarjılandırıwdıń házirgi sisteması klasterler ushın tolıq qollanıwǵa sáykes kelmeytuǵını atap ótilди. Usıǵan baylanıslı klasterler hám fermerlerdi finanslıq qollap-quwatlaw sistemasın jetilistiriw tapsırıldı.
Usı jılı hám keleshekte mámleketlik buyırtpanı biykar etiw, 2023-jılǵa shekem eginlerdi májbúriy jaylastırıw tártipinen basqıshpa-basqısh bas tartıw boyınsha ámelge asırılatuǵın ilajlar tolıq qarap shıǵıldı.
Keńeste talqılanǵan máseleler boyınsha juwapker shaxslardıń maǵlıwmatları tıńlandı.