- Mámleketimizdegi "qızıl," "sarı" hám "jasıl" aymaqlardıń jańalanǵan dizimi járiyalandı 12
- Azıq-túlik qáwipsizligin támiyinlew hám úy janındaǵı jer uchastkelerinen nátiyjeli paydalanıwdı rawajlandırıw máseleleri dodalandı. 11
- Prezident Bektemir rayonı aktivleri menen ushırasıw ótkerdi. 11
- Deputatlar tárepinen Ózbekstan Respublikası máhálle hám shańaraqtı qollap-quwatlaw ministri lawazımına talaban maqullandı 11
- Mámleket basshıları sóylesiwlerdiń nátiyjelerinen qanaatlanǵanlıǵın bildirdi 10
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında 8-aprel kúni koronavirus pandemiyasına qarsı gúresiw baǵdarında orınlarda ámelge asırılıp atırǵan jumıslardıń nátiyjeliligin tallaw, azıq-awqat qáwipsizligin, xalıqtıń bántligin hám dáramatın támiyinlewdiń áhmiyetli faktorı bolǵan qıytaq jer xojalıǵın rawajlandırıw máselelerine baǵıshlanǵan videoselektor májilisi ótkerildi.
Belgili bolǵanınday, mámleket basshısı tárepinen koronavirustıń tarqalıwın sheklewge, onıń xalıqtıń turmısına hám mámleket ekonomikasına unamsız tásirin eń tómen dárejege túsiriwge qaratılǵan bir qatar áhmiyetli qararlar qabıl etildi. Атап айтқанда, Respublikalıq arnawlı komissiya dúzildi, epidemiologiyalıq jaǵdaydı turaqlastırıw, xalıqtıń densawlıǵın qorǵaw hám karantin rejimin engiziw boyınsha keń kólemli jumıslar jolǵa qoyıldı.
Medicinalıq mákemelerdiń tayarlıq dárejesin arttırıwǵa hám qosımsha quwatlardı jaratıwǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Атап айтқанда, Zangiata rayonında 10 mıń orınlı arnawlı emlewxana tez pát penen qurılmaqta. Joqarı Shırshıq rayonında 10 mıń adamǵa mólsherlengen karantin aymaǵı jumısın basladı. Usı jerde jáne 10 mıń orınlı basqa bir karantin bazasınıń qurılısı baslandı. Ol 15-mayǵa shekem paydalanıwǵa tapsırıladı.
Májiliste sońǵı bir ay ishinde 20 charter aviareysi arqalı 6 mıń puqaranıń mámleketke qaytarılǵanı, jáne 10 mıń adamnıń temir jol transportı hám shegara beketleri arqalı qaytıp kelgeni atap ótilди. Olardıń barlıǵı karantinge alınıp, 160 obyekке jaylastırıldı.
Keselge shalınǵanlardı emlew boyınsha sutka dawamında onlayn másláhát beretuǵın tájiriybeli shıpakerler hám professorlardan ibarat operativ shtab dúzildi. Qıtay hám Ońtústik Koreyadan virusologlar shaqırıldı. Telemedicina texnologiyalarınan paydalanǵan halda Rossiya, Germaniya, Yaponiya, Turkiya hám basqa mámleketlerdiń qánigeleri menen baylanıs ornatılmaqta.
– Eń áhmiyetlisi, xalqımızdıń basım bólimi júzege kelgen jaǵdayǵa durıs baha berip, aralıqtan islep atır, shıpakerlerdiń usınıslarına hám karantin talaplarına qatań ámel etip, óz mádeniyatı, sanalı poziciyası hám tártip-intizamı menen barlıqqa úlgi bolmaqta. Oqıwshılarımız hám studentlerimiz onlayn sabaqlar arqalı bilim alıwdı dawam ettirmekte, – dedi mámleket basshısı.
Azıq-awqat ónimleri, dári-dármaq zatları hám medicinalıq buyımlar menen úzliksiz támiyinlew sisteması nátiyjeli jolǵa qoyılǵan. Keń peyilli watandaslarımız tárepinen berilip atırǵan tegin sponsorlq járdemi sociallıq jaqtan qorǵawǵa mútáj xalıq qatlamlarına maqsetli túrde hám óz waqtında jetkerilmekte.
Prezident atap ótkenindey, xalqımızdıń bul qáwipke bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shıǵarıp gúresiwge tayar ekenligin qısqa waqıt ishinde puqaralar, mámleketlik hám mámleketlik emes shólkemler tárepinen Ózbekstannıń «Mehr-shafqat hám densawlıq» qorına 50 milliard sumнан artıq qarjı ótkerilgeni ayqın kórsetedi.
– Bul awır dáwirde kóp milletli xalqımız úreyge hám abıjıwǵa berilmey, kerisinshe, sırtтан kelgen bul apat jaqın arada ótip ketip, jaqsı kúnler keledi degen isenim menen jáne bir márte bekkem erik-jigerin, óz ara húrmetin hám birlik-hámjihatlıǵın kórsetpekte, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Aymaqlarda diyqanlar hám fermerler báhárdiń hár bir kúnin qádirlep, awıl xojalıǵı jumısların basladı.
Strategiyalıq sanaat kárxanalarında hám áhmiyetli qurılıs obyektlerinde óndiris jumısları karantin qaǵıydalarına qatań ámel etken halda shólkemlestirilmekte.
– Bir sóz benen aytqanda, Ózbekstanda turmıs izbe-iz dawam etpekte. Eń áhmiyetlisi, mıńlaǵan watandaslarımızdıń, ásirese, shıpakerlerdiń janpiday fidayı xızmeti, óz kásibine sadıqlıǵı, sonday-aq, tezlik penen qabıl etilip atırǵan ilajlar óziniń unamlı nátiyjelerin bermekte, – dedi Prezident.
Ókiniшке oray, keshe 40 jастаǵı nawqas qaytıs boldı. Ol teńi joq túsindiriw jumıslarına qaramastan, úyinde emlenip, awır jaǵdayda emlewxanaǵa jatqızılǵan edi.
Marqúmnıń shańaraǵına qayǵılasın bildire otırıp, mámleket basshısı jámiyetshilikti jáne bir márte abay bolıwǵa shaqırdı: «Eger kesellik belgilerin sezseńiz, dárhal shıpakerlerge múrájat etiń. Taǵı da tákirarlayman, eń aldı menen óz qáwipsizligimizdi támiyinlew, shańaraǵımız hám jaqınlarımızdı kesellikten saqlaw ózimizge baylanıslı!»
Karantin hám sanitariya-gigiena qaǵıydaların buzıw jaǵdayları da ushıraspaqta.
Mısalı, ótken dáwir ishinde karantin qaǵıydaların buzıw menen baylanıslı shama menen 47 mıń jaǵday dizimge alınǵan. Sonıń ishinde betperdesiz júriw boyınsha 34 mıń, avtotransportta háreketleniw sheklewlerin buzıw boyınsha 11 mıń jaǵday anıqlanǵan, ayıplı shaxslarǵa ayıppullar salınǵan. Bunnan tısqarı, júzlegen adam qatnasqan shańaraq ilajların ótkeriw boyınsha 24 jaǵday anıqlanǵan.
– Pútin dúnyanıń basınan ótkerip atırǵan bul quramalı sınawdan Allahtıń járdemi menen jáne de kúshli, jáne de birikken halda shıǵamız. Eger tártip hám intizamǵa qatań ámel etsek, úreyge berilmey, ruwxımızdı túsirmesek, biz jeńiske erisemiz.
Bul waqıtshalıq qıyınshılıqlar hám mashqalalar, álbette, jeńip ótilеди. Aq niyetli, imandı hám sabırlı xalqımızdı ele kóplegen jaqsı kúnler kútip tur. Biz ele kóplegen bayramlar hám saltanatlı merekelerdi birge belgileymiz, aldımızǵa qoyǵan maqsetlerimizge, álbette, erisemiz, – dep atap ótti Prezident Shavkat Mirziyoyev.
Koronavirus pandemiyası dúnya mámleketlerinde azıq-awqat qáwipsizligi boyınsha siyasat hám ilajlardıń jetkilikli emes ekenligin ayqın kórsetti.
Mámleketimiz basshısı Ózbekstannıń ishki talaptı azıq-awqat ónimleri menen tolıq qanaatlandırıw, xalıqtıń dáramatı hám turmıs dárejesin arttırıw ushın úlken rezervlerge hám múmkinshiliklerge iye ekenligin atap ótti.
Bul ushın karantin ilajlarına ámel etken halda báhárgi eginlerdi egiwdi dawam ettiriw zárúr: fermerler, klasterler hám diyqanlar dalalarda, al xalıq óziniń úy janındaǵı jerlerinde egin egiwi kerek. Kerisinshe jaǵdayda, ishki bazarda bahalardıń turaqlılıǵın saqlap qalıw qıyın bolıwı tábiyiy.
Usı sebepli sońǵı jıllarda xalıq tárepinen úy janındaǵı jerlerden nátiyjeli paydalanıw boyınsha bir qatar hújjetler qabıl etildi, ayırım nızamlarǵa ózgerisler kirgizildi. Makhalla hám shańaraqtı qollap-quwatlaw ministrliginde, onıń aymaqlıq bólimlerinde hám máhálle puqaralar jıyınlarında úy janındaǵı jerler máseleleri menen shuǵıllanatuǵın arnawlı orınbasar lawazımı engizildi.
Ózbekstan Fermer, diyqan xojalıqları hám úy janındaǵı jer iyeleri keńesi hám onıń aymaqlıq bólimleri dúzildi. Xalıqqa tuqım hám kóshat jetkerip beriw, tiyisli xızmetlerdi kórsetiw boyınsha 244 «Tomorqa xizmati» kárxanasınıń jumısı jolǵa qoyıldı. Úy janındaǵı jerlerde jańa joybarlardı ámelge asırıw ushın mámleketlik byudjetten 350 milliard sum ajıratıldı, Fermerler keńesi janında arnawlı fond dúzildi.
Ulıwma alǵanda, xalıqtı materiallıq hám finanslıq resurslar menen qollap-quwatlawdıń jańa sisteması jaratıldı.
Videoselektor jıyını dawamında bul sistemadan nátiyjeli paydalanıw hám úy janındaǵı jerlerdiń ónimdarlıǵın arttırıw boyınsha qosımsha wazıypalar belgilendi.
Joqarı ónim hám dáramat alıp atırǵan úy janındaǵı jer iyeleriniń tájiriybesin keń tarqatıw zárúrligi atap ótilди. Mısalı, Asaka, Altınkól, Namangan, Uychi, Angor, Jarquǵan, Kitap, Taylaq, Samarqand, Yangiyól, Zangiata, Altıarıq, Quva hám basqa rayonlardaǵı kóp úy janındaǵı jer iyeleri óz jerinen jılına 2–3 márte ónim aladı. Bir shańaraq 8–10 sotıq jerden ortasha 50–60 million sum, al ayırımları 100 million sumǵa shekem dáramat tabadı.
Biraq bunday kórsetkishler hámme jerde de ushıraspaydı. Samarqand, Qashqadarya, Xorezm, Buxara, Sırdarya hám Jizzax wálayatlarında úy janındaǵı jerlerge egin egiw jumısları tamamlanbaǵan.
Juwapker shaxslarga bul jerlerdiń iyeleri menen birgelikte islesiw hám úy janındaǵı jerlerge bazarda talap joqarı bolǵan eginlerdi egiwdi shólkemlestiriw tapsırıldı.
Prezident quramalı jaǵdaydı esapqa alǵan halda, usı jılı barlıq úy janındaǵı jerlerde eginlerdi eki-úsh márte egiw hám qosımsha ónim alıw eń áhmiyetli wazıypa bolıwı kerek ekenligin atap ótti.
Kishi ıssıxanalar dúziw de áhmiyetli. Házirgi waqıtta úy janındaǵı jerlerde ulıwma maydanı 4 mıń gektar bolǵan jeńil konstruksiyalı ıssıxanalar bar. Olarda jılına 3 márte ónim jetistiriw múmkin.
Kóp rayonlarda bul máselege jeterli itibar berilmey atırǵanı atap ótilди. «Hár bir shańaraq – isbilermen» baǵdarlaması sheńberinde hár bir sektor aymaǵındaǵı keminde 100 úyde 1–1,5 sotıq maydanda ıssıxanalar dúziw zárúrligi aytıldı.
Úy janındaǵı jerlerge suw kerek. Ótken jılı orınlarda 233 qudıq qazılıp, 4,5 mıńнан artıq úy-jaydıń suw menen támiyinleniwi jaqsılandı.
Házirgi waqıtta Jondor, Shofirkon, Baxmal, Forish, Gúzar, Shıraqshı, Nurota, Qushrabot, Urgut, Xavas, Bekabad, Yaz-yavan, Qoshkópir hám basqa rayonlardıń kóp awıllarında jerlerdi suw menen támiyinlew qıyınlasqan.
Usıǵan baylanıslı, Fermer, diyqan xojalıqları hám úy janındaǵı jer iyeleri keńesine suw menen támiyinlew qıyın bolǵan máhállelerde hákimler menen birgelikte artezian qudıqların qurıw hám ónimdarlıqtı arttırıw wazıypası júklendi.
Waqıtsha paydalanılmay atırǵan awıl xojalıǵı jerlerin paydalanıwǵa kirgiziw hám bunıń esabınan kem támiyinlengen shańaraqlardı jumıs penen támiyinlew jaqsı nátiyjeler bermekte. Máselen, Andijan, Namangan hám Fergana wálayatlarında 31 kooperativ dúzilip, 1,6 mıń jumıssız puqara jumıs penen támiyinlendi. Kooperativler xızmetin finanslıq jaqtan qollap-quwatlaw maqsetinde Fermer, diyqan xojalıqları hám úy janındaǵı jer iyeleri keńesiniń fondınan 50 milliard sum ajıratıldı.
Májiliste bul tájiriybeni basqa aymaqlarda da engiziw, kámbaǵallıq hám jumıssızlıqtı azaytıw boyınsha tapsırmalar berildi.
Kooperativke aǵza bolǵan jumıssız puqaralarǵa ónim tayarlaw menen baylanıslı shıǵınlardı qaplaw ushın Bántlik hám miynet qatnasıqları ministrliginiń fondınan jámi 24 milliard sum subsidiya túrinde ajıratıladı. Kem támiyinlengen hám baǵıwshısın joǵaltqan shańaraqlarǵa miywe teregi kóshatları, palız eginleriniń tuqımları hám basqa materiallıq resurslar jetkerip beriledi.
Úy janındaǵı jerlerde jetistirilgen ónimlerdi ishki hám sırtqı bazarlarǵa jetkerip beriw máselelerine de itibar qaratıldı.
Házirgi quramalı dáwirde úy janındaǵı jerlerdi bos qaldırıw hám olarda hesh nárse jetistirmew qıyanat retinde bahalanıwı kerek.
Úy janındaǵı jerlerden nátiyjesiz paydalanıp atırǵan iyelerine rásmiy eskertiw beriletuǵını, al eskertiwden keyin de egin ekpegenlerge jer salıǵınıń joqarılatılǵan stavkası qollanılatuǵını atap ótilди. Juwapker basshılarǵa tiyisli hújjetti qabıl etiw tapsırıldı. Dronlar járdeminde úy janındaǵı jerlerdiń jaǵdayın monitoring qılıw hám hár bir sektor kesiminde jerlerden nátiyjeli paydalanıw boyınsha zárúr ilajlardı ámelge asırıw haqqında kórsetpeler berildi.
Juwapker basshılar hám hákimler videoselektor jıyınında talqılanǵan máseleler boyınsha maǵlıwmat berdi.
